یادداشت پویان عسگری درباره «نفس» نرگس آبیار/ به اسم زندگی، به كام مرگ

«نفس» تجربه‌اي تازه در سينماي ايران است. فيلمي با استراتژي سينماي هنري و مدرن اروپا در دهه شصت. مبتني بر پرسه‌هاي طولاني، ابهام‌هاي رازآلود و دغدغه‌هاي زيستي و فلسفي عموما ياس‌آور كه البته از دل يك شهود نااميد اما پرشور مي‌آمدند. به اضافه پاياني پاياني قطعي و هولناك كه براي اين شكل فيلم، تازه و غير معمول است. قطعيتي دلخراش كه جايگزين پايان عموما مبهم اين شكل از فيلم‌ها شده.
7فاز: خطر لو رفتن داستان وجود دارد.
«نفس» فيلم عجيبي است. فيلمي ديرياب، در لحظاتي خسته كننده، واجد حال و هوايي آزار دهنده و ترسناك كه مرموزوار بهت تماشاگر در واكنش به پايان تكان دهنده‌اش را برمي‌انگيزد. داستان فيلم را نبايد و نمي‌شود در يادداشت فيلم تعريف كرد. اين اشاره‌اي است كه تجربه درست ديدن چنين فيلم ديرهضمي را مختل مي‌كند. تماشاگر بايد خود به صورت مستقيم با حس شگفت‌انگيز انتهاي فيلم خو بگيرد.
«نفس» در ادامه «شيار 143» و البته جاه‌طلبانه‌تر از تجربه موفق قبلي آبيار، ايده‌هاي خاص و غيرقراردادي او را در ابعاد و قالبي بزرگ‌تر و پرزرق و برق‌تر به تماشاگر نشان مي‌دهد؛ طبيعتي خشن و بي‌رحم كه جان‌ستان است و زندگي و مواجهه با آن حسي از ترس به همراه دارد. مكاشفه‌اي سرد مزاج كه افراطي‌تر از فيلم قبلي در عرض، صحنه‌هاي به ظاهر بي‌اهميت مي‌سازد و در پايان وقتي پي به نيت فيلم برديم، تازه متوجه مي‌شويم كه «نفس» چه دامي براي تماشاگرش پهن كرده است. در بيشتر اوقات فيلم، بخصوص بعد از بيست دقيقه ابتدايي، تماشاگر در جستجوي داستان اصلي است. چيزي كه صحنه‌هاي پرشمار مشاهده دختر را معنا و سويي بخشد. اما فيلم با خست هيچ داستان اصلي يا هيچ اتفاق مهمي را به تماشاگر نشان نمي‌دهد. اتفاقات مهم دنياي واقعي هم در فيلم، فضاساز هستند (مثل انقلاب و روز دوازدهم بهمن) و هيچ خرده پيرنگي در طول فيلم برجسته نمي‌شود. اشاره‌ها گذرا است و ناشي از اعتماد به نفس خالق. آبيار در «نفس» به انتظارات فرمي مخاطب پاسخ نمي‌دهد و تماشاگر كلافه شده را رهسپار دقايق گيج كننده و غريب پاياني فيلم مي‌كند. جايي كه يكي از اتفاقات مهم دنياي واقعي - وقتي كه تماشاگر از هر نوع واقعگرايي نااميد شده و در مشاهده گري دختر بچه غرق – بالاخره حس و تاثيري خطرناك از قطعيت، وارد اين جهان گنگ و مبهم مي‌كند و تماشاگر را مغموم و مغبون به حال خود تنها مي‌گذارد.
«نفس» تجربه‌اي تازه در سينماي ايران است. فيلمي با استراتژي سينماي هنري و مدرن اروپا در دهه شصت. مبتني بر پرسه‌هاي طولاني، ابهام‌هاي رازآلود و دغدغه‌هاي زيستي و فلسفي عموما ياس‌آور كه البته از دل يك شهود نااميد اما پرشور مي‌آمدند. به اضافه پاياني پاياني قطعي و هولناك كه براي اين شكل فيلم، تازه و غير معمول است. قطعيتي دلخراش كه جايگزين پايان عموما مبهم اين شكل از فيلم‌ها شده. فيلم يك كل كش آمده‌ي عجيب دارد كه در آن همه چيز خويشتن‌دار و پرده‌پوشانه برگزار شده. و ناگهان مهابت پايان فيلم از راه مي‌رسد و در جرقه‌اي از نبوغ، در چند لحظه، نوري بر منظر مخفي و اسرار آميز فيلم مي‌اندازد. چيزهايي روشن مي‌شود و آن دورها، صورت زيباي دختر بچه فيلم را مي‌بينيم كه در لحظه‌اي مي‌پژمرد.
«نفس» نرگس آبيار تجربه‌اي واقعي است كه در همنشيني با الگوهاي سينمايي، به طنين يك «فيكشن» رازآلود دست يافته است. فيلمي كه شبيه به «املي پولن» ژان پير ژونه آغاز مي‌كند، بعد با دلسرد كردن تماشاگرش، دختر بچه را به مشاهده وا مي‌دارد و در انتها شبيه به «فت گرل» كاترين بريا، نقطه اوجي تكان دهنده براي روايت انساني افسرده و فيكشن معمايي‌اش رقم مي‌زند. جايي كه نشانه‌هاي داستان معمايي (مسير زندگي تا مرگ) معنا مي‌شوند و با به ياد آوردن صورت دختر بچه، خالق سنگدل فيلم بر قلب‌ تماشاگر چنگ مي‌اندازد.
پويان عسگري
نظرات
مجيد پنجشنبه 15 بهمن 1394 چه فيلم عجيبي چه يادداشت خوبي
3 2
پاسخ

بابي جمعه 16 بهمن 1394 بابا اينطوري که نوشتيد هي آدم کنجکاوه چيه و حالا حالا هم که امکان ديدن فيلم وجود نداره :(
1 0
پاسخ

آراز شنبه 17 بهمن 1394 يادداشت خوبي بود مرسي فقط در جمله ((دغدغه‌هاي زيستي و فلسفي عموما ياس‌آور)) نفهميدم کجاي فيلم ديدگاه ياس اوري داشت اتفاقا خيلي جهان بيني روشن و مهربوني داشت.
1 2
پاسخ

ناني يكشنبه 25 بهمن 1394 نگاه فيلمساز شاعرانه و صادقانه بود تصوير سازيها عالي بود به سهم خودم از نرگس آبيار سپاسگزارم
0 0
پاسخ

مهران يكشنبه 23 آبان 1395 عالي بود پويان جان.بهترين يادداشتي بود که درباره فيلم خواندم
0 0
پاسخ

محمدرضا يكشنبه 30 آبان 1395
حس خوب در تمام فيلم و حس تلخى كه هنوز بعد از چند روز از ديدن فيلم با خودش به جا گذاشته
متن خوبى بود ولى هرچقدر در وصف اين فيلم گفته بشه كمه
ممنون از كارگردان بابت شجاعتش، خلاقيتش و البته بى رحمى اثرگذارش...
اميدوارم فرصت كنم يه بار ديگه اين فيلم را در سينما ببينم...
0 0
پاسخ

نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط

















































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز