یادداشت پویان عسگری درباره «زرد» مصطفی تقی‌زاده

تا چه زماني قرار است شاهد كودك كشي و جنايت عليه بچه‌ها در فيلم‌هاي ايراني باشيم؟ اين ديگر چه ديوانگي و مرضي است كه مثل بختك روي سينماي ايران افتاده و با كشتن اطفال به دنبال اعتبار هنري و انتقادي است؟
7فاز:
كودك‌ كُشي خوشمزه است؟!
تا چه زماني قرار است شاهد كودك كشي و جنايت عليه بچه‌ها در فيلم‌هاي ايراني باشيم؟ اين ديگر چه ديوانگي و مرضي است كه مثل بختك روي سينماي ايران افتاده و با كشتن اطفال به دنبال اعتبار هنري و انتقادي است؟ در هفت سال اخير و بعد از «جدايي نادر از سيمين» بيشتر از كل تاريخ سينما در فيلم‌هاي ايراني، كودكان به قتلگاه و مسلخ برده شده‌اند. مثال‌ها بي‌شمارند؛ «جدايي نادر از سيمين» فرهادي، «ملبورن» نيما جاويدي، «شكاف» كيارش اسدي‌زاده، «بدون تاريخ، بدون امضا» وحيد جليلوند، «تابستان داغ» ابراهيم ايرج‌زاد و نمونه تازه اكران شده «زرد» مصطفي تقي‌زاده كه به استاندارد جديدي در جنايت عليه كودكان دست مي‌يابد! غير از فيلم فرهادي كه منطق داستاني‌اش پيامد از بين رفتن جنين (و نه بچه) در طول داستان موجه مي‌شود و جا مي‌افتد، بقيه فيلم‌ها صرفا بخاطر موج‌سواري روي الگوي موفق اصغر فرهادي، اين ايده شنيع و هولناك را انتخاب كرده‌اند. البته كه بحث مفصلي مي‌طلبد تا با برقراري نسبت جامعه ايران با سينماي ايران، به درون جعبه پاندورا «جامعه بيمار» برويم و ريشه اين كابوس كه خود را در فيگور «كودك كشي» بازتوليد كرده، شناسايي كنيم. اما عجالتا تا آن موقع جنايت عليه كودكان را در فيلم‌هاي ايراني متوقف كنيد!
صحبت درباره فيلم بيمار «زرد» هم از همينجا آغاز مي‌شود. فيلمي كه با تقليد ناشيانه و سطحي از الگوي موفق اصغر فرهادي و استفاده عوامانه و ساده‌انگارانه از مصالح فيلم‌هاي فرهادي به دنبال تاثير بر روي تماشاگر است. آن هم از طريق برجسته كردن تمام مصائب رخ داده در آثار فرهادي و فيلم‌هايي كه در اين سال‌ها در گود فرهادي قدم برداشته‌اند. صرفنظر از سطح تلقي عقب‌افتاده فيلمساز از نوابغ و افراد باهوش كه خود را در قالب پاسخ به ضرب يك عدد چند رقمي در يك عدد چند رقمي ديگر نشان مي‌دهد، تقي‌زاده با احضار تمام تم‌هاي مطرح شده در سنت «ملودرام گل‌درشت اجتماعي» از كشتن كودك و به كما رفتن و قضاوت نكردن تا آمدن زن صيغه‌اي و ترديد در تصميم‌گيري جمعي و رگ گردني شدن جماعت، حسابي مايه پريشاني و آزار ذهن و روان تماشاگر مي‌شود. انگار كه فيلمساز در عمرش تنها 10 فيلم آن هم «فيلمفارسي»هاي نازل تماشا كرده و چون مد زمانه را در تقليد از فرهادي ديده، نسخه‌اي جعلي از جهان اورژينال و خودبسنده «درباره الي» ارائه داده است. در طول فيلم هيچ شخصيتي شكل نمي‌گيرد و اين افراد مثلا باهوش، كم‌هوش‌تر از هر انسان عادي ديگر، به راحتي و از روي حماقت از تيپ كاسب داستان فريب مي‌خورند و زندگي‌شان را از دست مي‌دهند. تماشاي تقلاي سه بازيگر اصلي فيلم روي پرده دردناك و ناراحت كننده است. آن‌ها از تمام وجود خود براي چيزي كه وجود ندارد مايه مي‌گذارند اما بازي‌شان پيامد فيلمنامه ساده‌لوحانه فيلم منجر به «هيچ و پوچ» مي‌شود. آن هم در روزگاري كه بهرام رادان در آستانه ميانسالي و پخته‌تر شدن چهره و اندامش مي‌تواند نقش مردان جذاب را به شكلي تازه در سينماي ايران بازي كند، از مهرداد صديقيان دو تجربه جالب و متفاوت در كارنامه بازيگري‌اش امسال به نمايش درآمده («ماجراي نيمروز» و «مادر قلب اتمي») كه مي‌تواند نقطه عطف بازي‌هايش باشد، و ساره بيات كه با حضور و چشم‌هاي باهوشش حتي در بدترين فيلم‌ها هم نشان و رد خود را برجاي مي‌گذارد. اما هيچكدام از اين سه بازيگر خوب و تواناي سينماي ايران هم نمي‌توانند «زرد» را از قهقرايي كه در همان ابتداي فيلم و پيامد كشتن وحشيانه بچه دچارش مي‌شود، نجات دهند. نمونه‌اي وقيحانه در ميان فيلم‌هاي اين چند سال سينماي ايران كه با سنگدلي و قساوتي باورنكردني با كشتن بچه‌ها بهانه نا«درام» خود را فراهم مي‌آورند. اما در «زرد» قتل كودك حتي بهانه شروع «داستان» هم نيست. تنها ژستي نفرت‌انگيز از سوي فيلمساز بي‌ذوق‌اش است تا يكي از شخصيت‌ها (شما بخوانيد نازل‌تر از هر «تيپ») را به كما و بقيه را پي «نخود سياه» بفرستد. در اين فيلم بزدلانه و ترسو كه اداي جسارت را درمي‌آورد حتي كسي براي بچه‌اي كه كشته شده هم نگران نمي‌شود و اشك نمي‌ريزد. او بايد به قتل برسد تا جيب تهيه‌كننده فيلم (كامران مجيدي كه پارسال هم با فيلم «لاك قرمز» نشان داد علاقه عجيبي به فيلم اول برادرش «بدوك» و «سياه‌نمايي» كاريكاتوري دارد) پر از پول شود. به قيمتِ هتكِ حرمت و تجاوز به روان و سلامت تماشاگر.
پويان عسگري
نظرات
نظر خود را بنویسید:
عضویت در خبرنامه 7فاز

برای اطلاع از مطالب جدید 7فاز ایمیل خود را وارد نمایید.


مطالب مرتبط




































































































استفاده از تمامی مطالب 7فاز تنها با ذکر منبع و درج پیوند مجاز است.

طراحی، پیاده سازی و پشتیبانی وبسایت توسط گروه ماز